Stichting Verkeersgroep Oldambt

Aan het laden

Stichting Verkeersgroep Oldambt

Archives februari 2026

Gewoontedieren en kuddegedrag

Een kudde schapen gevolgd door een file auto's. (ChatGPT afbeelding)
Foto gegenereerd door ChatGPT

De termen “gewoontedieren” en “kuddegedrag” zijn wel bekend bij de meeste verkeersregelaars. Een niet zo nette term voor mensen die “altijd daar staan” of “altijd al zo rijden”, of mensen die de massa volgen. Mensen die het niet fijn vinden als wij hun gewoontes in het verkeer doorbreken. En ook de mensen die in de meeste gevallen boos of agressief worden als ze er niet langs kunnen/mogen. Vandaag duiken we dieper in deze termen en stellen we de vraag of gewoontes in het verkeer een gevaar vormen voor de verkeersveiligheid en of deze doorbroken moeten worden.

Kuddegedrag

Het blindelings volgen van je voorganger zonder hierbij op je omgeving te letten. Een vorm van gedrag dat in het verkeer een gevaar kan opleveren. Stel je voor je rijdt een parkeerterrein op in een lange file met auto’s en je volgt blindelings de auto voor je. Dan staat daar op eens een verkeersregelaar die je een aanwijzing geeft, maar jij ziet dit niet omdat je te druk bent met wat de auto voor je doet. Dit soort gedrag levert niet alleen gevaar op voor de verkeersregelaar, maar kan ook een heleboel frustraties opleveren. Want waarom moest jij een andere kant op dan je voorganger?

Vaak heeft dit op parkeerterreinen te maken met de doorstroming tijdens het inparkeren. Als iedereen achter elkaar aan moet rijden en dan moet wachten tot de voorganger ingeparkeerd is, duurt dat best lang. Terwijl dit sneller gaat als de ene automobilist linksaf gaat om in te parkeren en de andere rechtsaf gaat om in te parkeren.

Gewoontedieren

Gewoontedier is de term die verkeersregelaars gebruiken voor mensen die altijd dezelfde routine in het verkeer hebben. Mensen die altijd via een bepaalde route naar en van huis rijden, of bijvoorbeeld altijd ergens snel parkeren om iets af te leveren. Deze bestuurders vallen, in mijn ogen, in de categorie “een gevaar op de weg”. Omdat ze zo vastgeroest zijn in hun routine, is het heel moeilijk om ze van deze routine te laten afwijken.

Mensen die dit gedrag vertonen snappen vaak ook niet waarom het nu ineens niet meer mag/kan. Het meest gehoorde excuus is dan ook “Ik doe dit al mijn hele leven, en het is nooit een probleem geweest”. Of de variant hierop “Wat een onzin, kan prima toch”.

Automatische piloot

Het gevaar van dit soort gedrag zit hem vaak in het feit dat mensen op de automatische piloot handelen en zich daardoor niet bewust zijn van hun eigen gedrag. Als je jaren lang dezelfde route naar je werk rijdt, kan je deze uiteindelijk dromen. Hierdoor ontstaat dan het gevaar dat je bijvoorbeeld een aanrijding veroorzaakt. Want uit die ene zijstraat komt nooit een auto, en nu ineens wel!

Of wat dacht je van de mensen die op het gras parkeren. Dan spreken we vaak het oude spreekwoord “Als 1 schaap over de dam is….” uit. Wat als 1 iemand daar mag staan, dan mag iedereen daar staan. Hoe vaak je ook uitlegt dat het niet de bedoeling is en dat het een bekeuring kan opleveren.

Ook het gewoonte parkeren is een vorm van automatische piloot. Je bent gewent altijd daar te kunnen parkeren voor je werk, maar nu moet je ineens 5 minuten langer lopen. Dit vraagt een omschakeling in je routine en zorgt bij veel mensen dan ook voor irritatie.

Frustraties

Voor veel verkeersregelaars is dit soort gedrag een grote frustratie. Met name het gewoontedier is bij ons een bron van ergernis. Of dit een vorm van koppigheid is bij deze mensen ben ik nog niet achter, maar ik weet wel dat ik geïrriteerd raak als ik 100 keer per dag te horen krijg “Maar dat mag toch altijd?”

Vaak heb ik dan de neiging om een klein beetje besef bij dit soort mensen naar binnen te slaan, maar we blijven netjes. Dat het altijd heeft gemogen, wil niet zeggen dat het nu nog mag. Dit is vaak ook de reden dat wij daar dan bezig zijn met de inzet. Simpelweg omdat het niet (meer) kan/mag. En de reden waarom doet er dan eigenlijk nog weinig aan toe.

Dus lieve mensen wees geen gewoontedier en vertoon geen kuddegedrag in het verkeer! Stop met op de automatische piloot rijden en geniet van de omgeving onderweg. Dan zie je veel meer en maken we samen het verkeer een stuk veiliger!

En mocht je toch nog een kleine opfriscursus nodig hebben, lees dan de volgende blogs: