Stichting Verkeersgroep Oldambt

Aan het laden

Stichting Verkeersgroep Oldambt

Tag Opvoeding

Jeugd in het verkeer

Door AI gegenereerde afbeelding van een groepje jongeren met op de voorgrond een jongen op een fatbike.
Door AI gegenereerde afbeelding

Mijn vorige blog (Kinderen in het verkeer) heeft zoveel reacties opgeleverd met dingen die ik nog vergeten was te vermelden, dat ik op veler verzoek gelijk maar een vervolg hierop schrijf. En wat valt er te schrijven over jeugd in het verkeer? Nou wat mij betreft een heleboel. Maar voordat ik begin nog in het kort waar we gebleven waren: Hoe ouders een voorbeeld kunnen zijn, groepsdruk onder jongeren en uitleg over de dode hoek. Met name het stukje over ouders die een voorbeeld (moeten) zijn heb ik de meeste reacties op gekregen. Dus laten we gelijk van start gaan!

Top 3 irritaties jeugd in het verkeer

Waar ik vroeger op een opoefiets zonder versnellingen en terugtraprem naar school fietste, rijd de jeugd tegenwoordig minimaal op een elektrische fiets. Maar de echt ‘stoere’ jeugd rijdt op een fatbike! De grootste ergernis bij al het andere verkeer is de snelheid waarmee deze fietsen door de straten scheuren. Veel jongeren lijken zich onaantastbaar te voelen op zo’n fiets. En ja ik heb het nu alleen over de jongeren, maar wat mij betreft valt minimaal 95% van de bestuurders van deze fietsen in deze categorie. Dus dan komen we gelijk bij de oplossing. De volwassenen met een fatbike gaan hierin het goede voorbeeld geven en hun eigen kinderen corrigeren op hun gedrag.

Sinds de invoering van de handheld mobiele telefoon in ca. 1989 is de discussie over gebruik in het verkeer al aan de gang. Ondanks het verbod op gebruik van de telefoon voor bestuurders (hier valt ook de fiets onder), zien wij nog steeds dat bestuurders van voertuigen voornamelijk bezig zijn met hun telefoon. Ook onder de jeugd is het gebruik van een mobiele telefoon op de fiets heel erg populair. Kijkend naar TikTok, luisterend naar Spotify of misschien wel gewoon aan het videobellen met vrienden. Het is heel normaal geworden om een telefoon te bedienen in het verkeer. Toch schuilt hierin een groot gevaar. Doordat de aandacht wordt verdeeld over de telefoon en de omgeving kan je niet alert reageren op het overige verkeer. Dit gedrag is vaak kopiëren van wat ze hun ouders in het verleden hebben zien doen. Want zeg nou zelf, hoe vaak reageer je toch snel nog op de ene whatsappje van je werk terwijl je naar huis rijdt? Ouders wees jezelf er dus bewust van dat je geen telefoon bedient tijdens deelname aan het verkeer. Dat appje of telefoontje kan je ook voeren als je veilig thuis bent!

Afgelopen jaar stond ik bij een wegafsluiting bij ons in het dorp. De gebruikelijke verwensingen, scheldpartijen en middelvingers neem ik hierbij voor lief, mede ook omdat ik weet dat het (vaak) niet persoonlijk is. Deze dag stopte er echter een auto met een gezin bij de afsluiting waarvan de bestuurder eiste dat hij er langs moest. Na de gebruikelijke discussie waarom de bestuurder er niet langs mocht, hoorde ik zijn partner tegen de kinderen achterin zeggen: “Wij mogen van deze mevrouw niet naar huis toe”. Nog voordat ik een weerwoord kon geven ging de auto er met een noodvaart vandoor. Misschien maar goed ook want deze opmerking heeft mij behoorlijk kwaad gemaakt. Als dit is wat de kinderen tegenwoordig van hun ouders leren, vrees ik met grote vrezen voor de toekomst van het verkeer. De jeugd krijgt met de paplepel ingegoten hoe hun ouders agressief doen tegen andere verkeersdeelnemers en handhavers/hulpverleners. Iets wat we vaak ook terug zien als we een grote groep jeugdigen aanspreken op hun gedrag. Van scheldpartijen tot grofweg negeren en een grote mond. De jeugd is een perfecte kopie aan het worden van wat hun ouders laten zien.

Zoals je kan lezen in mijn top 3 irritaties, leg ik de schuld van dit gedrag niet direct bij de jeugdigen zelf. Uiteraard ben ik van mening dat zij direct op hun misdragingen in het verkeer aangesproken dienen te worden. Echter ligt de basis van dit gedrag vaak in het voorbeeld dat zij zien.

Voor jonge kinderen is het voorbeeld vaak het gedrag van hun ouders. Hoe ouder het kind wordt, hoe meer invloed er van buitenaf komt en hoe alerter de ouders/opvoeders hier dus op moeten zijn.

Een door AI gegenereerde foto waarop een deelnemer aan een verkeersexamen te zien is.

Hoe kunnen we er voor zorgen dat het verkeer veiliger wordt?

De afgelopen anderhalf jaar heb ik meerdere blogs geschreven over dingen die mij in het verkeer opvallen. Met name de toename van agressie in het verkeer, is een terugkomend thema in deze blogs. Sinds de coronaperiode wordt er met regelmaat in de pers bericht over toenemende verharding en agressie onder de bevolking. Mensen hebben een korter lontje gekregen en tolereren veel minder van elkaar. Ook de toename van voertuigen op de Nederlandse wegen heeft hier veel mee te maken.

Toch denk ik dat nog niet alle hoop verloren is voor onze jeugd. Het belangrijkste is dat mensen zich bewust worden van de voorbeeldfunctie dat zij hebben voor onze jeugd. De vrijheid die wij in onze jeugd hadden, is niet hetzelfde als die onze kinderen ervaren. De wereld is harder geworden, de mensen hebben minder tijd en het “gevaar” van buitenaf is alleen maar groter geworden. Het gevolg hiervan is dat ouders moe thuis komen van het werk en eigenlijk geen tijd meer hebben om met hun kinderen samen te zijn.

Toch blijft het belangrijk om betrokken te zijn bij je eigen kinderen. Als moeder van 2 pubers weet ik dat dit niet altijd even gemakkelijk is. Veel jongeren willen het liefst zo ver mogelijk bij hun ouders vandaan blijven en zullen veelal niet alles vertellen wat ze meemaken. Zeker zaken die met vrienden samen gebeuren, zullen ze niet altijd vertellen; Ook als dit iets negatiefs is.

Een door AI gegenereerde cartoon van een groepje jongeren op straat die een jongen onderdruk zetten om iets tegen de regels te doen

Met name groepsdruk onder de jeugd zorgt er vaak voor dat ze zich anders gedragen dan dat ze zijn opgevoed. Want als iedereen het doet en jij niet, ben je vaak al een softie.

En hierin ligt de opvoedende taak van de ouders. Als een kind (of jeugdige) weet dat hij/zij zich niet anders hoeft voor te doen en begrijpt dat zijn/haar gedrag niet hoeft te voldoen aan de groepsnorm, dan zal deze jeugdige misschien sneller geneigd zijn om een eigen mening te vormen.

Mijn ideeën over oplossingen.

En misschien moeten we wel invoeren dat er op verschillende leeftijden opnieuw een verkeersexamen afgelegd dient te worden. Ook voor volwassenen kan het namelijk geen kwaad om eens in de zoveel tijd je kennis van de verkeersregels op te frissen. Want zeker als het om bordenkennis en aanwijzingen van verkeersregelaars gaat, weten 9 op de 10 bestuurders niet wat het betekend!

Dus mijn oplossing zou zijn dat iedereen, ouder dan 8 jaar, verplicht elke 5 jaar theorie examen zou moeten doen. Want zolang de volwassenen niet het goede voorbeeld geeft, blijft het opletten met kinderen en jeugd in het verkeer. En zeg nou zelf; samen maken we het verkeer dan een stuk veiliger!

Kinderen in het verkeer

Een door AI gegenereerde afbeelding van een kinderfiets onder de voorwielen van een vrachtwagen.

Je kent ze wel, die kleine wezens die op ons lijken en je hele dag kunnen opvrolijken met een glimlach; Kinderen. Zelf werd ik 25 jaar geleden voor het eerst moeder van een prachtige zoon. Een van de hoogtepunten in mijn leven, maar ook de dag dat ik me zorgen ging maken over dit kleine kwetsbare wezentje.

Hoe ouder hij werd, hoe meer ik ging beseffen dat een kind dagelijks risico loopt in het verkeer. Zeker als je je kind de gevaren van het verkeer niet bijbrengt. Dus hoe leren kinderen in het verkeer hoe ze zich moeten gedragen?

Opvoeding

De opvoeding van een kind in het verkeer begint meestal veilig vanuit een wandelwagen. Maar de dag dat je kind begint met lopen, wordt die wandelwagen al snel overbodig als veiligheidsmiddel. Dan komt het moment dat je grenzen moet gaan aangeven om je kind veilig te houden in het alsmaar drukker wordend verkeer.

Van handje vasthouden bij het oversteken, tot wachten tot het licht groen is geworden voordat je oversteekt. De eerste verkeersregels worden door de ouders zelf aangeleerd. Maar niet iedere ouder is zich bewust van zijn of haar eigen gedragingen in het verkeer. Want geef nou zelf toe, als de kinderen er niet bij zijn loop je ook door rood.

En hierin ligt het grootste gevaar voor kinderen in het verkeer. Kinderen leren door een voorbeeld te volgen. De meeste ouders leren kinderen tot een jaar of 7 á 8 netjes hoe zij zich als voetganger moeten gedragen. Hierna gaan ze er van uit dat de kinderen dit zelf wel weten.

Maar kinderen zijn speels en vergeten in die speelsheid nog wel eens naar links en rechts te kijken als ze achter een bal aanrennen. Hierom is supervisie dus ten alle tijden gewenst als een kind op straat speelt, of zelfs op een afgeschermd terrein (want de bal kan nog steeds over het hek heen vliegen).

Fietsen

Zodra kinderen op de fiets stappen vergeten veel mensen ook hierbij hun kinderen op de juiste manier te begeleiden. Het begint met veilig in de buurt oefenen en daarna naast mama of papa op de lange ritten mee fietsen. Maar ook hier wordt op een bepaalde leeftijd geacht dat het kind dit wel zelfstandig kan.

Vergeten wordt dat groepsdruk en FOMO (fear of missing out) een grote rol spelen bij opgroeiende kinderen. Dus als jouw kind netjes wacht bij het verkeerslicht en zijn/haar leeftijdsgenoten fietsen wel door, kan dit een trigger zijn om dan ook maar door te fietsen.

Veel ongelukken gebeuren dan ook door niet opletten, of omdat iedereen het doet. Maar een deel komt ook door onwetendheid bij de jeugd.

Dode hoek

Een verkeerscampagne die mij altijd al getriggerd heeft is die over de dode hoek van een vrachtwagen (en bus). Veel volwassenen houden hier al geen rekening mee, dus hoe moeten kinderen dit dan weten?

In de periode van 2021 t/m 2025 zijn er in totaal 124 fietsers omgekomen na een aanrijding met een vrachtwagen of bus. Dit komt neer op gemiddeld 25 fietsers per jaar! Het aantal aanrijdingen met een personenauto of bestelbus in dezelfde periode, ligt met 541 nog schrikbarend hoger. Dan vraag ik mij af waarom kinderen hier niet op jonge leeftijd al over leren.

Zeker op de leeftijd tussen de 5 en ca. 10 jaar zijn kinderen (jongens meer dan meisjes) geïnteresseerd in alles wat wielen heeft. En hoe groter, hoe mooier ze dit voertuig vinden. Juist dan zou ik als ouder mijn kinderen ook bewust maken van de gevaren die die voertuigen met zich mee brengen. Want niet alleen een vrachtwagen of bus hoeft voor een kind een dode hoek te hebben.

Ga met je kind in het voertuig kijken. Vraag het kind om in de spiegels van het voertuig te kijken en te vertellen wat het ziet. Pas als ze beseffen dat ze (bijvoorbeeld) papa niet meer kunnen zien als hij achter de vrachtwagen staat, kunnen ze ook snappen dat het dus gevaarlijk is om achter een vrachtwagen te staan.

Dus ouders, let op je kinderen in het verkeer! Maar bovenal leer ze wat de gevaren zijn en blijf dit herhalen. Mocht je hierin vastlopen, kijk dan eens bij mijn andere (educatieve) blogs of op de site van Veilig Verkeer Nederland. Dan maken we samen het verkeer een stuk veiliger!